Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku to instytucja zajmująca się spuścizną kulturową, historią i sztuką regionu. Powstało w pierwszej dekadzie XX wieku i od początku koncentrowało się na zbiorach miejscowych. Siedziba mieści się w reprezentacyjnym gmachu z 1930 roku.
Jak powstało muzeum?
Decyzję o utworzeniu placówki pod nazwą Muzeum Kujawskiego podjął 2 czerwca 1908 zarząd Oddziału Kujawskiego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Uroczyste otwarcie nastąpiło 14 marca 1909, a pierwszą siedzibą był budynek przy ulicy, która dziś nosi inną nazwę. Pierwsze zbiory pochodziły z Muzeum Szkolnego Macierzy Polskiej i z depozytu Towarzystwa Biblioteki i Czytelni Adama Mickiewicza we Włocławku.
Jak rozwijała się placówka przed i po wojnie?
W pierwszych latach muzeum rozszerzyło profil o etnografię i w 1911 otwarto wystawę z rekonstrukcją chaty kujawskiej. W 1925 utworzono Komitet Budowy nowego gmachu, a w 1930 oddano do użytku obecny budynek ozdobiony elementami neogotyckimi. Do 1939 muzeum pokazywało wystawę stałą o charakterze etnograficznym oraz wystawy czasowe, głównie artystyczne. Podczas okupacji muzeum zostało zamknięte, a większa część zbiorów zaginęła.
Jak zorganizowano zbiory i działy muzealne?
Muzeum tworzy kilka wyspecjalizowanych działów. Dział Archeologiczny obejmuje kilkadziesiąt tysięcy zabytków ujętych w 1670 pozycjach inwentarza działowego. Dział Fajansu powstał w 1979 i liczy około 15 000 eksponatów, podzielonych na fajans zabytkowy i współczesny.
Dział Historyczny utworzono w 1966; podstawę stanowią militaria i numizmatyka, a niektóre zabytki prezentowane są także w Muzeum Historii Włocławka. Dział Sztuki także powstał w 1966 i gromadzi malarstwo, grafikę, rysunek oraz rzeźbę od XVI do końca XX wieku. Dział Etnograficzny, który był zalążkiem placówki, od 1945 odbudował kolekcję po wojennych stratach.
Jakie wystawy stałe są dostępne?
W gmachu głównym funkcjonują wystawy stałe. Fajans włocławski przedstawia historię zdobnictwa fajansu z lat 1873–1991 i obejmuje 525 zabytków. Galeria portretu polskiego pokazuje prace polskich malarzy od początku XVIII do połowy XX wieku; uzupełnieniem są wizerunki ważnych postaci historycznych, w tym portrety królów i bohaterów narodowych.
Jakie oddziały i zasoby dodatkowe tworzą muzeum?
Muzeum rozwinęło sieć oddziałów poza gmach główny. W 1972 otwarto Muzeum Historii Włocławka w barokowych kamienicach na Starym Rynku. W kolejnych latach powstały m.in. Muzeum Stanisława Noakowskiego w Nieszawie (1983) oraz Muzeum Etnograficzne w dawnych spichlerzach (1986). Najnowszym oddziałem jest Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce, otwarty w 1993 wraz z dworem w Kłóbce. Biblioteka muzealna gromadzi około 21 000 książek i około 5 000 katalogów z zakresu archeologii, historii, sztuki i etnologii.
Muzeum obchodziło w 2009 stulecie działalności; z tej okazji zostało odznaczone Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".



Informacje praktyczne
- Adres: Słowackiego 1A, 87-800 Włocławek — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 11:00–17:00, wt 10:00–18:00, śr–pt 10:00–16:00
- Telefon: +48542323625
- Strona internetowa: muzeum.wloclawek.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,4 (197 opinii)